Makine Direktifi 2006/42/EC: Türkiye’deki İthalatçılar İçin Pratik Özet

Makine direktifi 2006/42/EC, AB'de makinelerin güvenlik gereksinimlerini düzenleyen temel mevzuattır. Türkiye bu direktifi kendi teknik mevzuatına entegre etmiş olup TAREKS denetimlerinde uygunluk doğrudan aranmaktadır.

Direktif Kapsamı

• CNC tezgahlar ve işleme merkezleri
• Endüstriyel presler ve zımba makineleri
• Forkliftler ve kaldırma ekipmanları
• Paketleme ve dolum makineleri
• Ahşap işleme makineleri

CE Beyanında Olması Gerekenler

• Üretici firma adı ve adresi
• Direktif 2006/42/EC referansı
• Uygulanan harmonize standartlar ve versiyonları (örn. EN ISO 12100:2010)
• Varsa Notified Body bilgileri
• İmzalayan kişi bilgileri ve düzenleme tarihi

Türkiye'de En Sık Görülen Sorunlar

• Yürürlükten kalkmış standart versiyonlarına atıf
• Teknik dosyanın Türkçe tercümesinin eksikliği
• Risk değerlendirme raporunun bulunmaması

EGK TAREKS Danışmanlık olarak makine direktifi kapsamındaki ürünlerinizin teknik dosyasını sevkiyat öncesinde inceliyoruz — ürün limana gelmeden.

Direktif Hangi Ürünleri Kapsıyor?

Makine Direktifi'nin kapsamı yalnızca "fabrika makinesi" olarak düşündüğümüz ekipmanlarla sınırlı değil. Kapsama giren başlıca kategoriler:

• Makineler: Birbirine bağlı parçalardan oluşan, en az biri hareketli, tahrik sistemi bulunan ekipmanlar.
• Değiştirilebilir teçhizat: Makinenin işlevini değiştiren, kullanıcı tarafından takılan ataşmanlar.
• Emniyet aksamı: Güvenlik işlevi gören ve ayrı piyasaya arz edilen bileşenler.
• Kaldırma aksesuarları: Sapan, kanca ve benzeri yük tutma elemanları.
• Yarı mamul makineler: Tek başına işlev görmeyen, başka bir makineye entegre edilmek üzere üretilenler.

Son kalem sık atlanıyor: yarı mamul makine için AB Uygunluk Beyanı değil, imalatçı beyanı ve montaj talimatı düzenlenir. Yanlış belge tipi sunmak red sebebidir.

Ek IV: Onaylanmış Kuruluş Gerektiren Ürünler

Direktifin belirlediği yüksek riskli makine listesinde yer alan ürünlerde, üreticinin kendi beyanı yeterli sayılmaz; üçüncü taraf değerlendirmesi zorunludur. Bu listede ahşap işleme makineleri, presler, enjeksiyon makineleri ve kişi taşıyan bazı kaldırma ekipmanları gibi gruplar bulunur.

İthalatta en pahalıya mal olan hatalardan biri, bu gruptaki bir makine için öz beyanla yetinmek. Ürün gümrüğe geldikten sonra onaylanmış kuruluş sertifikası temin etmek haftalar alabilir.

İthalatçının Sorumluluğu Nerede Başlar?

Direktif yükümlülüğü üreticiye verir, ancak üretici AB dışındaysa sorumluluğun önemli bir kısmı ithalatçıya geçer. Pratikte ithalatçıdan beklenen:

1. Uygunluk beyanının düzenlenmiş ve imzalanmış olduğunu doğrulamak.
2. Teknik dosyanın mevcut olduğunu ve talep hâlinde ibraz edilebileceğini teyit etmek.
3. Makine üzerinde CE işareti ve tip plakasının fiziksel olarak bulunduğunu kontrol etmek.
4. Türkçe kullanım kılavuzunun hazır olmasını sağlamak.
5. Kendi adını ve adresini ürün veya ambalaj üzerinde belirtmek.

TAREKS Başvurusuna Nasıl Yansıyor?

Makine Direktifi kapsamındaki bir ürün için TAREKS başvurusunda beyanın hangi direktife atıf yaptığı doğrudan kontrol edilir. Beyanda yalnızca elektriksel güvenliğe atıf varken ürün makine kapsamındaysa, bu bir uyuşmazlık olarak değerlendirilir ve risk skorunu yükseltir.

Çok direktifli ürünlerde beyanın tüm geçerli direktifleri listelemesi gerekir. Bu, kontrol edilmesi en kolay ama en sık atlanan detaylardan biri.

Sık Sorulan Sorular

Risk analizi zorunlu mu?

Evet, teknik dosyanın temel bileşenlerinden biridir. Denetimde teknik dosya istendiğinde risk analizinin bulunmaması ciddi bir eksiklik sayılır.

Kullanım kılavuzu İngilizce olabilir mi?

Orijinali başka dilde olabilir, ancak kullanıcıya sunulan kılavuzun Türkçe olması beklenir. Fiziksel denetimde en sık tespit edilen eksikliklerden biri budur.

Makineyi Türkiye'de modifiye edersem ne olur?

Esaslı bir değişiklik yapılması hâlinde değişikliği yapan taraf üretici sorumluluğunu üstlenebilir. Hat entegrasyonu ve kapasite artırımı gibi işlemlerde bu konuyu önceden değerlendirmek gerekir.

İlgili Hizmetlerimiz

Makine direktifi kapsamında ithalat danışmanlığı için: Makine TSE İthalat İzni | Forklift İthalat İzni | Ağır İş Makinaları